چشمهای همیشه بیدارزمین - محیط زیست(دماوند)

"محیط زیست میراث همه تمدنهاست.دیروز-امروز- آینده"

توریسم واکوتوریسم درمناطق حفاظت شده
ساعت ۱٠:٠٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ مهر ۱۳۸٧  

توریسم واکوتوریسم درمناطق حفاظت شده:

اکوتوریسم یا بوم‌گردی، گونه‌ای از گردشگری است که در آن گردشگران برای دیدار از مناطق طبیعی نامسکونی و دست‌نخورده جهان سفر می‌کنند و به تماشای گیاهان و پرندگان و ماهی‌ها و دیگر جانوران می‌پردازند.

به این‌گونه از گردشگران که به دیدار از زیست‌بوم و طبیعت می‌پردازند، نام اکوتوریست یا بوم گرد داده شده است. بسیاری از کشورها بخش هنگفتی از درآمد خود را از بومگردان خارجی تأمین می‌کنند. گروه‌های بزرگ دیگری نیز هستند که سرگرمی‌شان سفر به جاهای دور و جست‌وجو و به کمین نشستن برای دیدن گونه‌ای پرندهٔ کمیاب و گرفتن عکس از آن است. به آن‌ها پرنده نگر می‌گویند. وبسیاری دیگر به اعماق دریاها رفته و به غواصی می‌پردازند.

اصلی‌ترین فعالیت توریسم بر پایه طبیعت می‌باشد که بنا به تعریف سفری است مسئولانه به مناطقی طبیعی که حافظ محیط زیست بوده و باعث بهبود کیفیت زندگی مردم محلی گردد. اکوتوریسم حداقل آسیب را به طبیعت و فرهنگ منطقه وارد می‌کند.

اکوتوریسم  توریسمی مبتنی برمسافرت به مناطق نسبتاکمتردست خورده باهدف  تحسین ومطالعه مناظروزیست گاههاوحیات وحش ولذت جویی است.اکوتوریسم رویکردهای علمی وزیبا شناختی وفلسفی رادربرمیگیرد.اکوتوریسم شاخص توسعه برپایه اکولوژیکی است.مردم محلی یک پتانسیل توسعه محسوب میشودکه بایدازپیامدهای آن آگاه باشند.توریسم موفق فقط میزان بالای  بازدیدکننده نیست، بلکه برقراری تعادل میان تعدادبازدیدکنندگان وسطح بهره مندی آنهاست.چه بساکه توریسم انبوه مناطق حفاظت شده رابه تخریب کشانده،  جوامع محلی رابه فروپاشی بکشاند.به نظربنده سیاست های یک کشورهم ازعواملی است که میتواندروی این رویکرداثرگزارباشد.

برخی خطرات توریسم به قرارزیراست:

Ø  فرسایش راههای دسترسی

Ø  عدم وجودفوایدکافی برای جوامع محلی

Ø  اختلال درمهاجرت حیات وحش

Ø  کاهش حیات وحش دراثرشکار

Ø  نابودی فرهنگ های محلی تا حدی که ممکن است اجتماعات محلی راواداربه ترک منطقه کند.

Ø  آسیب دیدگی اجتماعات گیاهی دراثرجمع آوری گیاهان

برخی مشکلات مناطق حفاظت شده:

 

Ø  بودجه ناکافی برای حفاظت ازمنابع

Ø  فقدان ارزشیابی استاندارد

Ø  تربیت ناکافی راهنمایان محلی ومدیران

Ø  فقدان طرح ریزی ومدیریت ودرنتیجه آسیب دیدن منابع

حال به فوایدتوریسم درصورت اجرای صحیح برنامه هامی پردازیم.

Ø  مشارکت دراهداف حفاظت

Ø  ایجاداشتغال وزمینه های توسعه اقتصادی- اجتماعی

Ø  ترویج آموزش پژوهش وتربیت نیروی انسانی درزمینه های زیست محیطی

درواقع منافع اقتصادی حاصل ازبازدیدکنندگان باترویج ارزش های زیست محیطی بایدباهم درنظرگرفته شود.اکوتوریسم درتحصیل ارزخارجی اهمیت زیادداشته  وبایدموردتاکیدقرارگیرد.چهارعنصردرتوسعه اکوتوریسم ضروری است.رقابت  اقتصادی- عوامل زیربنایی کافی- دسترسی کافی- بازاریابی تهاجمی.

اگرچه اکوتوریست ها وتوریست های رسمی  ممکن است بطوراتفاقی ازمناطق طبیعی مشابه  ویکسان  استفاده کنندامانگرش وعلائق  اکوتوریست هانسبت به محیط زیست  طی مسافرت ودرگیر شدن بافعالیت های اکوتوریستی بطورریشه ای تغییر می کند.

توریست رسمی زمانی  که به مناطق  طبیعی مانندساحل دریاچه یاجنگل  مسافرت  می کند فعالیت های مربوط به مسایل واقعی طبیعی  یااکولوژی  منطقه  برای وی امری حاشیه ای است یااصلاخارج از علائق اوقراردارد.زیرا اوسرگرم فعالیت های دیگری نظیرورزشهای آبی ، اسب سواری، حمام آفتاب، پیک نیک،یابطورخیلی  ساده تراستراحت است.برعکس زمانی که اکوتوریست به سوی منطقه جذبی جذب میشود.درگیرفعالیت های متفاوتی می گردد.مثلابرای تماشا، مطالعه یالذ ت بردن ازسیماهای طبیعی  واستفاده غیر مصرفی ازحیات وحش ومنابع  طبیعی .بدیهی است  این دورشته اثرات  مختلفی  برای بازدیدکننده خوددارند.فعالیت های اکوتوریستی ممکن است پرنده شناسی ، عکاسی، مطالعه گیاهی، نقاشی، طبیعت گردی، کوهنوردی، .......رادربردارد.

درهرصورت فوائدومعایب  توریسم رابایددرنظر گرفته وبتوان آن راکنترل کرده واستفاده بهینه برد.

منابع:

1)دانشنامه آزاد ویکی پدیا

2)مناطق حفاظت شده وتوسعه پایدار،ترجمه: مهندس هنریک مجنونیان.